Wateroverlast door inklinken bodem

Laagveengebieden en droogmakerijen in Friesland, Utrecht en Holland worden al eeuwenlang ontwaterd, om het land geschikt te houden voor landbouw. Hierdoor klinkt de bodem in en verdroogt en verbrandt het veen. De bodem komt steeds lager te liggen. In nattere perioden wordt het overtollige water afgevoerd, maar in droge perioden zal de inklinking versnellen. Het gevaar van overstroming neemt toe doordat de boezemstelsels het water steeds moeilijker kunnen verwerken. De tekorten in droge periodes nemen alleen maar toe, omdat diezelfde boezems dan de vraag naar water nauwelijks kunnen bijbenen.

Kortom, forse problemen voor landbouw, cultuurhistorie, natuur en leefmilieu. Terwijl gebieden zoals het Groene Hart juist zo belangrijk zijn voor recreatie.

Ambitie

Vooral in erg kwelgevoelige droogmakerijen ontstaat een effectieve klimaatbuffer door verhoging van het (grond)waterpeil. Dit vertraagt en stopt verdere bodemdaling, dringt ongewenst (zout) grondwater terug en kan zelfs leiden tot bodemstijging. Er treedt van nature verlanding en veengroei op, al gaat dit langzaam (ongeveer 1 cm per jaar).

In de ondiepe veenweiden en in laagveenmoerassen zoals het Naardermeer kan de natuurlijke ‘sponswerking’ van het veen zich weer ontwikkelen. Het gebied gaat water vasthouden. Er ontstaat een veenbegroeiïng (‘plas-dras’) die ook waardevol is voor de watervoorziening van de omliggende gebieden. Bovendien is het interessant voor de recreatie en de cultuurhistorie, en biedt het ruimte aan moerasnatuur met de zwarte stern, roerdomp, purperreiger en de grote karekiet.

Landbouwgrond moeten hiervoor uit gebruik moet worden genomen, wat economisch rendabeler kan zijn dan voortzetting. Dit zogenaamde afkoppelen van veenweiden ontlast de hoofdafwatering via de boezems, zodat de waterschappen er extra bergingscapaciteit bij krijgen om woonwijken, industriegebieden en andere landbouwgebieden in nabij gelegen polders droog te houden. De klimaatbuffers kunnen daarnaast water vasthouden voor gebruik in droge tijden.