Het land daalt

Nederland dacht de strijd tegen het water te hebben gewonnen: de Deltawerken zijn af, de Zuiderzee werd IJsselmeer en de Grote Rivieren zijn met dijken en dammen ingesnoerd. Het water is gevangen in asfalt, staal, basalt en beton, maar de onderhoudskosten nemen met de dag toe. Tegelijkertijd daalt Nederland, onder andere doordat het land intensief wordt bemaald en natuurlijke processen als aanslibbing en veenvorming zijn stilgelegd.

De zee stijgt

Volgens klimaatdeskundigen van het IPCC is de zeespiegel nog nooit in zo korte tijd zo snel gestegen. Daardoor wordt het in Nederland steeds lastiger om rivieren, boezems en het IJsselmeer vrij op zee te laten afwateren. Vooral tijdens een steeds vaker voorkomende combinatie van noordwesterstorm en veel neerslag.

In droge periodes dreigt een ander gevaar. Bij lage rivierstanden zal door de zeespiegelstijging steeds meer zout water de rivieren binnendringen. Ook het ondiepe grondwater verzilt. Dit is nu al een groot probleem voor een aantal drinkwaterbedrijven en voor de landbouw.

Natter en droger

Extremere neerslag zorgt steeds vaker voor overstromingen in rivier- en beeklopen, met schade aan bebouwing, landbouw enzovoort. In de steden leidt heftige regen tot ondergelopen kelders, tunnels en overstromende riolering.

Kleiner wordende gletsjers in de Alpen en langere droge periodes zorgen in de zomer juist voor meer droogte. Afname van de waterafvoer tot 60 procent is mogelijk! De rivier de Waal kan dan bijna lopend worden overgestoken.

Warmte

Steden zijn hitte-eilanden: gebouwen nemen warmte op en breken de verkoelende wind. Daardoor kan het centrum van Londen bij een hittegolf tot 9 graden warmer zijn dan de omgeving. In combinatie met extra luchtverontreiniging bij hitte leidt dit tot extra sterftegevallen. In de wateren leiden hogere temperaturen tot een grotere kans op botulisme en blauwalg. Het verspreidingsgebied van dier- en plantensoorten zal opschuiven naar het noorden. Niet alle soorten slagen er echter in het tempo van de veranderingen bij te houden.